Xứ này ngày nắng hiếm hơn ngày mưa mù. Trời lúc nào cũng nhờ nhờ một thứ màn trắng đục, không ra mưa, không ra mù. Lối đi lúc nào cũng lép nhép vừa bùn vừa đất. Quần áo ướt. Tóc ướt. Môi ướt. Tim cũng muốn ứa nước.

Minh họa: Trần Văn Duy

Trước khi lên đây Sa chưa từng nghĩ về điều đó. Nói đúng hơn là không ngờ điều đó xảy ra với mình. Mới chỉ hai năm ba mươi tám ngày chứ mấy. Ngày ấy Sa hai mươi. Con gái Nam Định. Tóc tém. Mắt to. Bỏ học từ năm lớp 10. Loanh quanh ăn bám bố mẹ chán thì đi học nghề cắt tóc gội đầu. Được hơn một năm thì mở cái quán nhỏ ở ngã sáu Năng Tĩnh. Hàng Sa lúc nào cũng đông. Vì giá chợ, phục vụ lại tận tình. Sa gãi đầu, matxa cho người ta cả tiếng đồng hồ cũng chỉ lấy mười nghìn đồng, khuyến mãi thêm màn nhổ tóc sâu và đấm lưng. Cửa hàng Sa ép tóc hay nhuộm thời trang đều lấy rẻ hơn nơi khác nên các bà các cô ở chợ cưng Sa lắm. Ra hàng gội đầu lúc nào cũng sẵn quà dúi cho Sa, khi thì cân táo, lúc vài quả cam hay phong kẹo lạc ăn chơi lúc vắng khách. Có một hôm vắng khách thì Dương xuất hiện. Dương nằm khểnh gội đầu rồi hồn nhiên nằm ngáy o o trên bàn. Sa gội sạch sẽ xong để mặc Dương nằm đấy, ra ngồi ăn kẹo lạc, đọc tạp chí thời trang. Đọc nửa chừng thấy trời đổi gió lạnh, Sa quăng cho Dương tấm chăn mỏng. Rồi lại ngồi nhẩn nha ăn kẹo lạc đọc tạp chí thời trang. Có mỗi cái chăn mà Dương phải lòng Sa. Bố mẹ Sa vẫn còn lộn ruột khi nhớ lại cái ngày Sa dẫn bạn trai về nhà. Bạn trai là Dương chứ còn ai. Dương nhấp nhổm đứng phía sau, nghe Sa trình bày. Đại loại là con sẽ theo anh Dương lên Si sống. Bố mẹ có cản cũng không được đâu. Con là con đã quyết rồi. Nó nói thế khác gì tuyên án tử hình bố mẹ, chẳng cho bố mẹ cơ hội nói lời cuối cùng. Ông bà cứng họng, không tin trước mặt mình là đứa con gái ông bà hằng cưng chiều, xót xa về việc lăn lộn kiếm sống của nó bấy lâu nay nữa. Cái mặt nó câng câng. Cái mắt nó thô lố. Ông càng nhìn càng điên. Điên đến độ chỉ trong vài giây tay ông tự xỉa thẳng vào mặt nó, miệng ông tự gào lên như chưa bao giờ được gào: - Cút mẹ mày đi, con nặc nô. Bà thì đổ sụp xuống, miệng chỉ hức hức được mấy tiếng “Ôi, con ơi là con”. Chả đuổi thì Sa cũng đi. Đi thẳng. Trên mình chỉ độc bộ quần áo. Con gái Nam Định không yêu chơi. Sa quyết đi theo Dương vì tiếng gọi tình yêu. Yêu và không mặc cả. Như đàn bà con gái thông thường, khi theo về nhà một người đàn ông bao giờ cũng phải đặt hàng sẵn: anh cưới em nhé? Sa không đặt hàng. Vì Sa không phải là món hàng. Chiều hôm ấy Sa theo Dương bắt ôtô về Hà Nội rồi nhảy tàu về Si. Bây giờ thì Sa đã biết thế nào là Si. Phân ngựa rải dọc đường. Mùi phở thơm lừng dốc. Váy Mông xập xòa trong mưa. Và vị rượu ngọt nồng. Đến Si, Sa bắt đầu tập uống rượu. Phố núi buồn đến độ không có rượu Sa không chịu nổi. Nhiều hôm nằm khan trên sạp gỗ trong gian nhà trọ, vừa là chỗ ở, vừa là cửa hàng gội đầu, Sa nuốt nước bọt khan vì nhớ rượu. Sa không nhớ Dương. Cái gã đàn ông đã bỏ Sa đi sau chưa đầy một năm hai người sống với nhau ở Si. Cái gì qua thì đã qua. Sa không hờn không trách người đàn ông, mà vì gã, Sa bỏ nhà bỏ cửa lên cái xứ mù mịt sương giăng này. Sa biết làm biết chịu. Cái con mắt mình nhìn sai người thì lỗi tại mình chứ đâu phải tại người ta. Nhưng Sa không bỏ về. Sa ở lại cho bằng được. Sa đủ tiền để mở cửa hàng ở phố núi. Vẫn nghề cũ, cắt tóc gội đầu. Không đong đưa à ơi. Khách của Sa thường là dân du lịch, khách vãng lai và cán bộ ủy ban. Khách du lịch Sa cũng cắt tóc gội đầu theo giá ủy ban. Một cái giá mà người ta rút tiền ra không thấy xót và lại nhớ lần sau quay lại. Có người khuyên Sa sang Sa Pa, bên ấy đông khách hơn, dễ kiếm tiền hơn. Chứ ở Si đến nhà trọ chả có lấy đâu ra khách mà sống. Sang Sa Pa có khi còn kiếm được thằng đàn ông tử tế ấy chứ. Thì Sa vẫn đang sống đấy thôi, có chết được đâu. Tiền kiếm ít kiếm nhiều rồi thì cũng thế. Sa chả bao giờ huyễn tưởng mình trong vai bà chủ, tay xúng xính nhẫn vàng. Hai mươi hai tuổi, Sa bắt đầu thấy sợ đàn ông. Cho đến giờ Sa cũng không lý giải được vì sao Dương bỏ đi. Giống như sau một tiệc rượu say sưa, chủ nhà tỉnh dậy chỉ còn thấy mỗi mình chỏng chơ bên vò rượu đã cạn tới đáy. Con gái Nam Định không yêu chơi. Nhưng đàn ông Si thì yêu chơi. Tàn cuộc chán thì bỏ về. Sa cũng lạ là sao mình không hận. Hai mươi hai tuổi, Sa thấy mình thực sự là một người đàn bà. Lạnh lẽo. Có lần bà Vương bán rượu đầu dốc thấy Sa đi lang thang bèn vẫy Sa lại gần. Giọng thì thà thì thụt. Bảo: “Cái thằng ấy dạo này nó lại lảng vảng về đây đấy”. Sa biết “thằng ấy” là thằng nào. Trước đây Sa với Dương vẫn ngồi ở quán bà Vương, uống rượu với khoai lang nướng đến tận khuya. Đến lúc bà Vương đứng lên dọn hàng, hai đứa mới chịu lảo đảo đứng lên. Sa rúc vào nách Dương, vừa đi dọc phố vừa hát eo éo. Chó thị trấn xô nhau ra sủa. Ngày nào Sa say cũng hát, ngày nào chó thấy Sa hát cũng sủa. Nghe mãi đâm vui tai. Nên “thằng ấy” thì bà Vương lạ gì. Rồi thì thằng ấy đến thật. Đến cửa hàng Sa. Không phải để cắt tóc gội đầu. Về để quỳ sụp xuống. “Anh sai thật rồi, Sa ơi”. Sa bỏ mặc Dương trơ trọi trong quán hàng nồm ẩm và khăn khẳn mùi quần áo lâu ngày không khô. Đi thẳng. Bây giờ chẳng phải ai bảo Sa cũng đi. Sa đợi ngày này lâu lắm rồi.